Νευρική ανορεξία και ευερέθιστο έντερο μετά από απώλεια βάρους

Ποια στοιχεία του ιστορικού ορίζουν την εικόνα;

Τι περιμένουμε να δείξουν οι εξετάσεις;

Οι εξετάσεις έχουν έναν ξεκάθαρο στόχο: να δούμε τι μπορεί να βρίσκεται πίσω από τα συμπτώματα. Η καλπροτεκτίνη, η CRP και η ΤΚΕ ελέγχουν για φλεγμονή στο έντερο ή στο σώμα. Οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία δείχνουν αν υπάρχουν ελλείψεις μετά την περίοδο χαμηλού βάρους. Οι υπόλοιπες εξετάσεις συμπληρώνουν την εικόνα για τις ορμόνες, τον μεταβολισμό και το αίμα.

Πώς αλλάζουν τα αποτελέσματα τα επόμενα βήματα;

Μια αυξημένη καλπροτεκτίνη θα μετακινούσε το βάρος της διερεύνησης προς φλεγμονώδη αιτία. Φυσιολογικοί δείκτες φλεγμονής μαζί με επίμονο φούσκωμα θα ενίσχυαν την εξέταση κινητικότητας, τροφικής ζύμωσης και σπλαχνικής υπερευαισθησίας. Παράλληλα, ελλείψεις σε βιταμίνη D, B12, φυλλικό οξύ, ψευδάργυρο, μαγνήσιο ή φώσφορο θα έδιναν συγκεκριμένους στόχους αποκατάστασης.

Ποιες παρεμβάσεις προτείνουμε πρώτες;

Πώς γίνεται μια σύντομη δοκιμή low-FODMAP;

Προτείνουμε μια δοκιμή 4 έως 6 εβδομάδων και σε κάθε περίπτωση έως δύο μήνες. Για αυτό το διάστημα μειώνουμε συγκεκριμένες τροφές με υδατάνθρακες που ζυμώνονται εύκολα στο έντερο, τους λεγόμενους FODMAP. Στο ημερολόγιο της Μαρίνας τέτοιες τροφές είναι το μέλι, το σιτάρι, το κρεμμύδι, το σκόρδο, τα όσπρια, τα μήλα, το καρπούζι και ορισμένα γαλακτοκομικά. Κάθε τροφή που αφαιρείται αντικαθίσταται με άλλη αντίστοιχης ενέργειας. Μετά δοκιμάζουμε ξανά μία κατηγορία κάθε φορά. Σε μελέτη τεσσάρων εβδομάδων, η ομάδα low-FODMAP είχε χαμηλότερο σκορ συμπτωμάτων IBS από την ομάδα εικονικής δίαιτας, 173 ± 95 έναντι 224 ± 89 μονάδων.^[5]

Γιατί χρειάζεται σταθερό πρωινό με πρωτεΐνη και ανεκτές ίνες;

Κρατάμε το πρωινό καθημερινό και σταθερό. Συνδυάζουμε μια πηγή πρωτεΐνης, όπως αυγό ή μια ανεκτή επιλογή γιαουρτιού, με ψωμί ή βρώμη και μια ήπια πηγή φυτικών ινών. Ξεκινάμε με ποσότητα που είναι άνετη και την αυξάνουμε σταδιακά. Έτσι το πρωινό βοηθά την κίνηση του πεπτικού, στηρίζει το βάρος και μας δείχνει πιο καθαρά πότε εμφανίζεται η πληρότητα.

Πώς μειώνουμε τα γλυκά το απόγευμα;

Η Μαρίνα τρώει γλυκά τρεις έως πέντε ημέρες την εβδομάδα, συχνά γύρω στις 19:00. Μειώνουμε σταδιακά τη συχνότητα. Το μπισκότο ή το άλειμμα σοκολάτας μπορεί να αντικατασταθεί με ένα σνακ που συνδυάζει πρωτεΐνη ή λίπος με έναν υδατάνθρακα που ανέχεται καλά. Έτσι μειώνεται η πολλή ζάχαρη σε ένα γεύμα και βλέπουμε πιο καθαρά αν το απογευματινό σνακ συνδέεται με αέρια ή φούσκωμα.

Πώς πάμε από τα τρία στα οκτώ ποτήρια;

Ο πρώτος στόχος είναι να αυξηθούν σταδιακά τα υγρά από περίπου τρία σε οκτώ ποτήρια την ημέρα. Τα μοιράζουμε από το πρωί έως το βράδυ, για παράδειγμα ένα μετά το ξύπνημα και ένα ανάμεσα στα κύρια γεύματα. Τα υπόλοιπα μπαίνουν σε ώρες που ταιριάζουν ήδη στο πρόγραμμά της. Το περισσότερο νερό βοηθά τα κόπρανα να παραμένουν πιο μαλακά, ειδικά όταν αυξάνονται οι φυτικές ίνες.

Γιατί προτείνουμε ενδυνάμωση δύο φορές την εβδομάδα;

Η Μαρίνα δεν κάνει οργανωμένη άσκηση, οπότε ξεκινά με δύο σύντομες προπονήσεις ενδυνάμωσης την εβδομάδα. Η διάρκεια και η ένταση αυξάνονται αργά. Στόχος είναι να δυναμώσουν οι μύες, να μπει περισσότερη κίνηση στην ημέρα και να υποστηριχθεί η λειτουργία του εντέρου. Παράλληλα προσαρμόζουμε το φαγητό, ώστε η άσκηση να μην οδηγήσει σε νέα απώλεια βάρους.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι συγκεκριμένες αλλαγές;

Κάθε αλλαγή πιάνει ένα διαφορετικό κομμάτι του προβλήματος. Η σύντομη low-FODMAP δοκιμή μειώνει τροφές που μπορεί να προκαλούν περισσότερη ζύμωση και αέρια. Το σταθερό πρωινό και οι επαρκείς θερμίδες βοηθούν να αποκτήσει ξανά ρυθμό η πρόσληψη τροφής. Λιγότερα γλυκά, περισσότερο νερό και ήπια ενδυνάμωση μπορούν να μειώσουν παράγοντες που κρατούν το φούσκωμα ή επιβραδύνουν το έντερο. Στη μελέτη των Bluemel και συνεργατών, η πληρότητα μειώθηκε μετά την αποκατάσταση βάρους και το άδειασμα του στομάχου έδειξε τάση βελτίωσης.^[3][5]

Πώς θα ξέρουμε αν οι αλλαγές βοηθούν;

Κρατάμε ένα απλό ημερολόγιο. Σημειώνουμε πόση ώρα κρατά το φούσκωμα μετά από κάθε κύριο γεύμα, πόσο έντονη είναι η πληρότητα, πόσο συχνές είναι οι κενώσεις και ποια μορφή έχουν. Καταγράφουμε επίσης την πείνα πριν από το φαγητό και το βάρος κάθε εβδομάδα. Έτσι βλέπουμε αν το πρόβλημα συνδέεται περισσότερο με τη ζύμωση, την κίνηση του εντέρου ή τον τρόπο που γίνεται αισθητή η διάταση. Επειδή υπάρχει ιστορικό ανορεξίας, οι αλλαγές γίνονται με αρκετές θερμίδες και οργανωμένες επανεισαγωγές τροφών. Αυτή η καταγραφή αποφεύγει τις τυχαίες αφαιρέσεις και οδηγεί σε πιο καθαρές αποφάσεις. Ένα σχετικό παράδειγμα με μετρήσιμα ευρήματα είναι το case study Αντιβιοτικά και ελκώδης κολίτιδα.^[4]