ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ

Αντιβιοτικά σε μικρή ηλικία και ελκώδης κολίτιδα

Η περίπτωση της Άννας με ιστορικό ψωρίασης, ισχυρή χρήση αντιβίωσης και δυσβίωση εντέρου.

Αντιβιοτικά και ελκώδης κολίτιδα συνδέονται όλο και περισσότερο στην έρευνα για το μικροβίωμα εντέρου, ειδικά όταν η έκθεση στα αντιβιοτικά ξεκινά από μικρή ηλικία. Η Άννα είναι 33 ετών και διαγνώστηκε με ελκώδη κολίτιδα στη δεύτερη εγκυμοσύνη της, όταν το αίμα στα κόπρανα αρχικά αποδόθηκε στην ίδια την εγκυμοσύνη. Στο ιστορικό της υπάρχει ψωρίαση από τα εννιά της χρόνια, εκτεταμένη χρήση αντιβιοτικών από μικρή ηλικία και δύο κύκλοι ισοτρετινοΐνης. Στην αξιολόγησή της είδαμε έντονη δυσβίωση εντέρου, με καλπροτεκτίνη κοπράνων στα 544 μg/g, λόγο Firmicutes προς Bacteroidetes στο 3.84 και σημαντικά μειωμένη Faecalibacterium prausnitzii, τον βασικό παραγωγό βουτυρικού οξέος του παχέος εντέρου. Σε αυτό το case study περιγράφουμε πώς συνδέσαμε το ιστορικό της με τα ευρήματα, ποιο ρόλο έπαιξε το γενετικό υπόβαθρο της ψωρίασης, και ποιο πλάνο διατροφής, άσκησης και ύπνου ακολουθήσαμε μαζί της.

Το βιβλίο IBSyncrasy για το ευερέθιστο έντερο

Η μέθοδος πίσω από το περιστατικό

Στο IBSyncrasy περιγράφουμε αναλυτικά πώς το μικροβίωμα του εντέρου και η χρήση αντιβιοτικών επηρεάζουν τη φλεγμονή σε περιστατικά σαν της Άννας, και ποιες αλλαγές έχουν νόημα να δοκιμαστούν πρώτες. Αγόρασε το IBSyncrasy

Ποια είναι η Άννα και τι είχε ήδη περάσει πριν έρθει σε εμάς;

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ

Άννα, 33 ετών

Η Άννα είναι 33 ετών. Στο ιστορικό της υπάρχει ψωρίαση από τα εννιά της χρόνια, η οποία υποχώρησε γρήγορα τότε, και δύο ξεχωριστοί κύκλοι θεραπείας με ισοτρετινοΐνη αργότερα στη ζωή της για το δέρμα. Έχει επίσης ιστορικό εκτεταμένης χρήσης αντιβιοτικών από μικρή ηλικία, κάτι που δεν φαινόταν να συνδέεται με τίποτα μέχρι τη στιγμή που εμφανίστηκε το πρόβλημα στο έντερο.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Διάγνωση εν μέσω εγκυμοσύνης

Η Άννα παρατήρησε αίμα στα κόπρανα τον Σεπτέμβριο, κατά τη διάρκεια της δεύτερης εγκυμοσύνης της. Το σύμπτωμα αρχικά αποδόθηκε στην ίδια την εγκυμοσύνη και πέρασαν αρκετές εβδομάδες, ανάμεσα σε γυναικολόγο και γαστρεντερολόγο, μέχρι να επιβεβαιωθεί η ελκώδης κολίτιδα με σιγμοειδοσκόπηση περιορισμένης έκτασης λόγω της κύησης. Ξεκίνησε 5-ασα, μετά πρεδνιζολόνη όταν μπήκε στο δεύτερο τρίμηνο, με βελτίωση που υποχώρησε ξανά. Από τον Μάρτιο βρισκόταν σε κορτιζόνη με συνεχιζόμενη έξαρση, και οι πόνοι στο γόνατο και στη μέση της ξεκίνησαν μετά την έναρξη της κορτιζόνης.

Η ΕΙΚΟΝΑ ΣΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Βάρος, διατροφή και καθόλου άσκηση

Η Άννα ζύγιζε 67 kg με ύψος 155 cm, με δείκτη μάζας σώματος γύρω στο 27.9, και δεν έκανε καθόλου άσκηση. Στο διατροφικό της ημερολόγιο το ρύζι και το κοτόπουλο επαναλαμβάνονταν σχεδόν κάθε μέρα, έπινε χυμό φρούτων καθημερινά, και τα προϊόντα σίτου εμφανίζονταν πέντε φορές την εβδομάδα, ενώ απουσίαζαν εντελώς γαλακτοκομικά, ψάρι, ζυμαρικά και αυγά. Οι συνολικές πρωτεΐνες αίματος ήταν χαμηλές. Είχε επίσης περάσει από θεραπεία βλαστοκυττάρων στην Ινδία πριν έρθει σε εμάς.

Πώς συνδέονται αντιβιοτικά και ελκώδης κολίτιδα στο ιστορικό της Άννας;

Αντιβιοτικά και ελκώδης κολίτιδα εμφανίζονται συχνά μαζί στο ιστορικό ασθενών σαν την Άννα, και το πρώτο πράγμα που μας τράβηξε την προσοχή ήταν η ψωρίαση της από τα εννιά της χρόνια. Τα δύο νοσήματα μοιράζονται μέρος του ίδιου ανοσολογικού μονοπατιού.[4]

Τι δείχνει η βιβλιογραφία για ψωρίαση και ελκώδη κολίτιδα

Τα γονίδια IL12B και IL23R, που κωδικοποιούν υποδοχείς εμπλεκόμενους στην απάντηση Th17, έχουν επιβεβαιωθεί ως γονίδια κινδύνου τόσο για την ψωρίαση όσο και για φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.[4] Σε μια πρόσφατη μελέτη Mendelian randomization, η ψωρίαση συνδέθηκε με στατιστικά σημαντικά αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης νόσου Crohn, με λόγο πιθανοτήτων 1.350 (95% CI 1.066 έως 1.709). Η αντίστοιχη σχέση με την ελκώδη κολίτιδα ειδικά είχε λόγο πιθανοτήτων 1.101, με διάστημα εμπιστοσύνης 95% CI 0.905 έως 1.340, εύρος που περιλαμβάνει την τιμή 1.[3] Στην Άννα η ψωρίαση δείχνει ένα γενετικό υπόβαθρο που κάνει το ανοσοποιητικό της πιο επιρρεπές σε αυτού του τύπου τη φλεγμονή.

REAL QUESTION

Υπάρχει πραγματικά γενετική σχέση ανάμεσα στην ψωρίαση και την ελκώδη κολίτιδα, ή είναι απλή σύμπτωση;

Τα δύο νοσήματα μοιράζονται μέρος του ανοσολογικού τους μονοπατιού, με τα γονίδια IL12B και IL23R να εμπλέκονται και στις δύο παθήσεις. Μεγάλες μελέτες Mendelian randomization έχουν δείξει στατιστικά σημαντική αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης νόσου Crohn σε άτομα με ψωρίαση, ενώ η αντίστοιχη σχέση ειδικά με την ελκώδη κολίτιδα ποικίλλει ανάμεσα στις μελέτες. Η σχέση είναι πραγματική σε επίπεδο μηχανισμού, με αυξημένη πιθανότητα σε επίπεδο πληθυσμού, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των ατόμων με ψωρίαση περνά τη ζωή του χωρίς να αναπτύξει φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.

Ψωρίαση, ψωριασική αρθρίτιδα και κίνδυνος φλεγμονώδους νόσου του εντέρου

Ψωρίαση → νόσος CrohnOR 1.350 (95% CI 1.066–1.709)
Ψωρίαση → ελκώδης κολίτιδαOR 1.101 (95% CI 0.905–1.340)
Ψωριασική αρθρίτιδα → νόσος CrohnOR 1.319 (95% CI 1.166–1.492)
Ψωριασική αρθρίτιδα → ελκώδης κολίτιδαOR 1.007 (95% CI 0.941–1.078)

Sun, Li, Zhang (2022), Scientific Reports

Γιατί ρωτήσαμε τόσο αναλυτικά για τα αντιβιοτικά

Το δεύτερο στοιχείο που μας απασχόλησε ήταν η έκταση της έκθεσης σε αντιβιοτικά από μικρή ηλικία. Στα χρόνια της πρακτικής μας, όταν βλέπουμε νεαρή ηλικία πρώτης έκθεσης σε αντιβιοτικά μαζί με επαναλαμβανόμενους κύκλους, ψάχνουμε πάντα τη σύσταση του μικροβιώματος πριν υποθέσουμε οποιαδήποτε άλλη αιτία.[1] Σε μια μεγάλη μελέτη κοόρτης παιδιών, κάθε επιπλέον κύκλος αντιβιοτικών συνδέθηκε με έως 6% αύξηση του κινδύνου για φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, με τον κίνδυνο να είναι σημαντικά μεγαλύτερος όσο μικρότερη ήταν η ηλικία της πρώτης έκθεσης.[1]

Κίνδυνος φλεγμονώδους νόσου του εντέρου ανά αριθμό κύκλων αντιβιοτικών ως το πρώτο έτος ζωής

aHR 1.00Καμία έκθεση
aHR 3.331 έως 2 κύκλοι
aHR 4.77Πάνω από 2 κύκλους

Kronman et al. (2012), Pediatrics

REAL QUESTION

Αν κάποιος έχει πάρει πολλά αντιβιοτικά ως παιδί, σημαίνει ότι θα εμφανίσει σίγουρα πρόβλημα στο έντερο ως ενήλικας;

Ο κίνδυνος αυξάνεται με τον αριθμό των κύκλων αντιβιοτικών και είναι μεγαλύτερος όσο μικρότερη είναι η ηλικία της πρώτης έκθεσης. Σε μεγάλες μελέτες παιδιών, κάθε επιπλέον κύκλος αντιβιοτικών συνδέθηκε με έως 6% αύξηση του κινδύνου για φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, ανάμεσά τους η ελκώδης κολίτιδα. Πρόκειται για στατιστική συσχέτιση σε επίπεδο πληθυσμού, με το ατομικό επίπεδο κινδύνου να διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο.

Πόσο κρατάει η ζημιά στο μικροβίωμα

Η ζημιά συνεχίζεται και μετά το τέλος του κύκλου αντιβιοτικών. Σε υγιείς ενήλικες που παρακολουθήθηκαν μετά από τετραήμερο κύκλο αντιβιοτικών ευρέος φάσματος, το μικροβίωμα επέστρεψε κοντά στα αρχικά επίπεδα διαφορετικότητας μέσα σε λίγες εβδομάδες. Εννιά taxa βακτηρίων που υπήρχαν σε όλους τους συμμετέχοντες πριν από τα αντιβιοτικά παρέμειναν μη ανιχνεύσιμα στους περισσότερους ακόμα και έξι μήνες μετά.[2] Όσο πιο συχνή και πιο πρώιμη είναι η έκθεση, τόσο μεγαλύτερο είναι το κομμάτι του μικροβιώματος που παραμένει μόνιμα αλλαγμένο.

  1. 1

    Αμέσως μετά τον κύκλο αντιβιοτικών

    Παρατηρείται έξαρση ευκαιριακών βακτηρίων όπως το Enterococcus faecalis, με παράλληλη πτώση των Bifidobacterium και των παραγωγών βουτυρικού οξέος.

  2. 2

    Στις 6 εβδομάδες

    Το μικροβίωμα επιστρέφει κοντά στα αρχικά επίπεδα διαφορετικότητας στους περισσότερους υγιείς ενήλικες.

  3. 3

    Στις 180 ημέρες

    Εννιά taxa βακτηρίων που υπήρχαν σε όλους τους συμμετέχοντες πριν από τα αντιβιοτικά παραμένουν μη ανιχνεύσιμα στους περισσότερους.

Το κοινό ανοσολογικό μονοπάτι πίσω από ψωρίαση και ελκώδη κολίτιδα
Σχηματική απεικόνιση κοινού ανοσολογικού μονοπατιού ψωρίασης και ελκώδους κολίτιδας
Η δυσβίωση μετά από αντιβιοτικά και το κοινό γονιδιακό μονοπάτι IL12B και IL23R ανάμεσα σε ψωρίαση και ελκώδη κολίτιδα.

Στην πρακτική μας έχουμε δει επανειλημμένα ότι όσο πιο νωρίς και πιο συχνά εκτέθηκε κάποιος σε αντιβιοτικά, τόσο πιο δύσκολο είναι να ξεχωρίσουμε αργότερα ποιο κομμάτι της δυσβίωσης οφείλεται στη σημερινή φλεγμονή και ποιο είναι παλιά, μόνιμη απώλεια από τα αντιβιοτικά της παιδικής ηλικίας.

Τι ζητήσαμε να κάνει μέχρι να βγουν τα αποτελέσματα;

Πριν βγουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων που προτείναμε, δώσαμε στην Άννα κατευθύνσεις βασισμένες σε ό,τι ήταν ήδη γνωστό από το ιστορικό της. Οι κατευθύνσεις αυτές είχαν στόχο να μειώσουν την επιβάρυνση στον εντερικό βλεννογόνο και να μην προσθέσουν άλλους παράγοντες δυσβίωσης όσο περιμέναμε τα ευρήματα.

Γιατί η ισοτρετινοΐνη μπήκε στο ιστορικό της

Η Άννα είχε κάνει δύο ξεχωριστούς κύκλους ισοτρετινοΐνης για το δέρμα της. Η ουσία αυτή δρα κυρίως ξηραίνοντας τις βλεννογόνες επιφάνειες, και το ίδιο συμβαίνει και στον εντερικό βλεννογόνο. Οι κύριοι άξονες βλάβης είναι η αναστολή της ανάπτυξης του επιθηλίου, η αύξηση της εντερικής διαπερατότητας, η μείωση της σύνθεσης γλυκοπρωτεϊνών από τα κύτταρα-δισκία και η επιθηλιακή φλεγμονή.[5] Σε αναφορά περιστατικού εφήβου, η έναρξη ισοτρετινοΐνης προηγήθηκε της εμφάνισης φλεγμονώδους νόσου του εντέρου, εύρημα που έχει οδηγήσει σε προσοχή στη σχέση ανάμεσα στην ουσία και στην εντερική δυσβίωση.[5] Στην Άννα το ιστορικό αυτό είναι ένας επιπλέον παράγοντας που εξηγεί γιατί ο βλεννογόνος της είχε ήδη μειωμένη αντοχή πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.

Πώς η ισοτρετινοΐνη επηρεάζει τον βλεννογόνο του εντέρου
Σχηματική απεικόνιση επίδρασης ισοτρετινοΐνης στον εντερικό βλεννογόνο
Ξήρανση του βλεννογόνου, μειωμένη σύνθεση γλυκοπρωτεϊνών και αυξημένη διαπερατότητα του εντέρου υπό ισοτρετινοΐνη.

Γιατί ζητήσαμε να αποφεύγει άλλα αντιβιοτικά

Ζητήσαμε από την Άννα να αποφεύγει νέους κύκλους αντιβιοτικών, εκτός αν κριθούν απολύτως απαραίτητοι από τον γιατρό της. Η υπερέκθεση σε αντιβιοτικά επηρεάζει τόσο τα παθογόνα βακτήρια όσο και τη συμβιωτική χλωρίδα, και η ανισορροπία αυτή μπορεί να επηρεάσει την υγεία για μεγάλα χρονικά διαστήματα.[1] Στο ιστορικό της είχε ήδη μεγάλη έκθεση από μικρή ηλικία, άρα κάθε επιπλέον κύκλος προσέθετε βάρος σε ένα μικροβίωμα που ήταν ήδη επιβαρυμένο.

Γιατί περιορίσαμε τις οξεογόνες τροφές

Ζητήσαμε μείωση των οξεογόνων τροφών στη διατροφή της, με έμφαση στο κρέας και στα επεξεργασμένα δημητριακά, γιατί η ελκώδης κολίτιδα είναι από μόνη της παράγοντας κινδύνου για οστεοπόρωση, και το οξεωτικό φορτίο της διατροφής επηρεάζει την οστική πυκνότητα μακροπρόθεσμα. Παράλληλα ζητήσαμε αποφυγή τροφών με σολανίνη για τρεις μήνες και καθημερινό τσάι τζίντζερ, με βάση τα ίδια δεδομένα οξεωτικού φορτίου.

Γιατί δώσαμε στόχο απώλειας βάρους

Με δείκτη μάζας σώματος γύρω στο 27.9, ζητήσαμε από την Άννα σταδιακή απώλεια βάρους με στόχο δείκτη κάτω από το 25. Δείκτης μάζας σώματος κάτω από το 25 έχει συνδεθεί με καλύτερη ανταπόκριση στην αζαθειοπρίνη, φάρμακο που ήδη λάμβανε.

Γιατί ζητήσαμε τακτική άσκηση

Η Άννα δεν έκανε καθόλου άσκηση. Ζητήσαμε ήπια, τακτική άσκηση, γιατί η μυϊκή συστολή απελευθερώνει μυοκίνες όπως η ιρισίνη, οι οποίες έχουν συσχετιστεί με βελτίωση της φλεγμονής του εντέρου σε πειραματικά μοντέλα κολίτιδας. Η μείωση στα κρέατα πουλερικών στις τρεις φορές την εβδομάδα μπήκε παράλληλα στο πλάνο, λόγω βιοσυσσώρευσης αρσενικού.

Τι έδειξαν οι εξετάσεις και ποια θεραπεία δώσαμε;

Τα αποτελέσματα ήρθαν και επιβεβαίωσαν την υπόθεση που είχαμε χτίσει από το ιστορικό. Το βιοχημικό προφίλ και η ανάλυση κοπράνων έδειξαν συνδυασμό ενεργής φλεγμονής, δυσβίωσης και ορμονικής διαταραχής.

Καλπροτεκτίνη κοπράνων 544 μg/g
Πολύ πάνω από το φυσιολογικό όριο των 173 μg/g. Δείχνει ενεργή είσοδο λευκοκυττάρων στον αυλό του εντέρου, ο κεντρικός δείκτης φλεγμονής σε αυτό το περιστατικό.
DHEA-S 0.2 μmol/L
Πολύ κάτω από το φυσιολογικό εύρος 2.6 έως 13.9 μmol/L. Χαμηλή DHEA-S έχει συνδεθεί με ανθεκτική πορεία σε ασθενείς με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.
Λόγος Firmicutes προς Bacteroidetes 3.84
Πάνω από το φυσιολογικό όριο του 1.0. Δείχνει έντονη ανισορροπία στη σύσταση του μικροβιώματος, με υπεροχή των Firmicutes.
Τοξίνες Clostridioides difficile A και B Θετικές, πάνω από το όριο ανίχνευσης
Και οι δύο τοξίνες βρέθηκαν αυξημένες. Ενισχύει τη σύσταση να αποφεύγονται περαιτέρω αντιβιοτικά εκτός αν κριθούν απολύτως απαραίτητα.
Faecalibacterium prausnitzii 8.90×10⁴
Στο κατώτερο άκρο του εύρους αναφοράς. Πρόκειται για έναν από τους κύριους παραγωγούς βουτυρικού οξέος του εντέρου, με προστατευτικό ρόλο για τον βλεννογόνο.
Candida albicans 1.97×10⁴, αυξημένη
Η υπερανάπτυξη μυκήτων συνδέεται με διαταραχή της βλέννας και αυξημένη διαπερατότητα του εντερικού τοιχώματος.
Πρωτεΐνη ενεργοποίησης ηωσινοφίλων >10.00, πολύ αυξημένη
Δείκτης φλεγμονής μέσω ηωσινοφίλων, πάνω από το φυσιολογικό όριο του 2.34.
Αιμοσφαιρίνη 10.3 g/dL
Κάτω από το φυσιολογικό εύρος 11.5 έως 16.5 g/dL, με χαρακτηριστικά υπόχρωμης αναιμίας, συνεπές με ενεργή απώλεια αίματος και δυσαπορρόφηση σιδήρου.
Λευκά αιμοσφαίρια 14.53 ×10⁹/L
Πάνω από το φυσιολογικό εύρος των 4.0 έως 12.0 ×10⁹/L, με αυξημένα ουδετερόφιλα, συνεπές με ενεργή φλεγμονή.
IGF-1 255.0 ng/mL
Πάνω από το φυσιολογικό εύρος των 41 έως 246 ng/mL.
Πώς η δυσβίωση οδηγεί στη φλεγμονή του εντέρου
Infographic δυσβίωσης και φλεγμονής του εντέρου με καλπροτεκτίνη
Πώς ο συνδυασμός δυσβίωσης και τοξινών Clostridioides difficile οδηγεί σε ενεργή φλεγμονή του εντερικού βλεννογόνου.
Προσοχή Αποφυγή συμπληρωμάτων L-γλουταμίνης. Το βακτήριο Proteus mirabilis, αυξημένο στο μικροβίωμα της Άννας, χρησιμοποιεί την L-γλουταμίνη για να ενισχύσει τη διασπορά και την παθογονικότητά του.

Το σκεπτικό πίσω από τη θεραπεία

Η θεραπεία χτίστηκε πάνω στα συγκεκριμένα ευρήματα της Άννας. Σε αυτήν εξηγήσαμε γιατί κάθε προσθήκη απαντούσε σε ένα συγκεκριμένο, μετρήσιμο εύρημα.

ΠαρέμβασηΓια ποιο εύρημα και γιατί
Δεϋδροεπιανδροστερόνη (DHEA)Για την πολύ χαμηλή DHEA-S στο αίμα. Η ορμόνη αυτή συμμετέχει στη ρύθμιση της φλεγμονώδους απάντησης και έχει βρεθεί μειωμένη σε ασθενείς με ανθεκτική πορεία φλεγμονώδους νόσου του εντέρου.
Blend πολλών αντιμικροβιακών βοτάνων (μύρτιλο, σταφύλι, shiitake, χρυσόραβδος, γκόι, σκόρδο, λευκή ιτιά, γαϊδουράγκαθο, ηχινάκεια, βατόμουρο, μαύρη καρυδιά, λεβάντα, ρίγανη, τσαγιόδεντρο, καπνόχορτο, γεντιανή)Για την υπερανάπτυξη Candida albicans, Bacillus spp, Enterococcus spp και Blastocystis hominis. Δρα ευρέος φάσματος έναντι ευκαιριακών μικροοργανισμών, με ηπιότερη δράση στην υπόλοιπη χλωρίδα σε σχέση με ένα αντιβιοτικό.
Boswellia, βρωμελίνη, κουρκουμίνη και κερκετίνηΓια την πολύ αυξημένη πρωτεΐνη ενεργοποίησης ηωσινοφίλων και την καλπροτεκτίνη. Ο συνδυασμός των τεσσάρων αυτών ουσιών έχει αντιφλεγμονώδη δράση στον εντερικό βλεννογόνο.
N-ακετυλογλυκοζαμίνη με γλυκόριζα χωρίς γλυκυρριζίνη, φλοιό φτελιάς και ρίζα αλθαίαςΓια τη διαταραχή του βλεννογόνου που δείχνουν τα ευρήματα. Υποστηρίζουν την επούλωση του βλεννογόνου και τη σύνθεση βλέννας.
Βουτυρικό νάτριο βραδείας αποδέσμευσηςΓια την ελκώδη κολίτιδα και τη μειωμένη παρουσία Faecalibacterium prausnitzii. Το βουτυρικό οξύ είναι η κύρια πηγή ενέργειας για τα κύτταρα του παχέος εντέρου και υποστηρίζει τον βλεννογόνο.

Τρία επίπεδα προδιάθεσης στην ελκώδη κολίτιδα της Άννας

Γενετικό υπόβαθρο, ιστορικό αντιβιοτικών και σημερινή δυσβίωση

Γενετική προδιάθεση Ιστορικό αντιβιοτικών Ενεργή δυσβίωση

💡 Πάτησε έναν δακτύλιο — στο desktop αρκεί το hover

Ξεκινά νωρίς

Ψωρίαση και κοινό ανοσολογικό μονοπάτι

Το ιστορικό ψωρίασης από την παιδική ηλικία συνδέεται με τα γονίδια IL12B και IL23R, τα οποία εμπλέκονται και στην ελκώδη κολίτιδα.

Καλπροτεκτίνη κοπράνων (φυσιολογικό κάτω από 173 μg/g)544 μg/g
Λόγος Firmicutes προς Bacteroidetes (φυσιολογικό κάτω από 1.0)3.84
DHEA-S (φυσιολογικό εύρος 2.6 έως 13.9 μmol/L)0.2 μmol/L

Πώς η διατροφή συνδέθηκε με τα ευρήματα

Προτείναμε τροποποιημένη μεσογειακή διατροφή χαμηλή σε άμυλο, χωρίς γλουτένη και γαλακτοκομικά. Η επιλογή αυτή ήταν απάντηση στο μικροβιακό προφίλ της Άννας: η Klebsiella, η Proteus mirabilis και η Candida albicans ευνοούνται από διατροφή πλούσια σε ζάχαρη και άμυλο, οπότε ο περιορισμός τους στερεί καύσιμο σε ακριβώς τα βακτήρια και τον μύκητα που βρέθηκαν αυξημένα. Προσθέσαμε καθημερινά αντιμικροβιακά τρόφιμα όπως σκόρδο, κουρκουμά, κρεμμύδι και λάχανο, και τουλάχιστον δύο φλιτζάνια την ημέρα αφεψήματα δεντρολίβανου, φασκόμηλου, βασιλικού, ρίγανης και θυμαριού.

Γιατί η άσκηση παρέμεινε στο πλάνο

Συνεχίσαμε να συστήνουμε μέτρια αερόβια άσκηση δύο φορές την εβδομάδα και ενδυνάμωση, αποφεύγοντας κρουστικές ασκήσεις. Η άσκηση μετατοπίζει τη χλωρίδα προς παραγωγούς βουτυρικού οξέος και ενισχύει την οδό της ιντερλευκίνης-10 έναντι της ιντερλευκίνης-6, κάτι που έχει άμεση σημασία όταν η καλπροτεκτίνη είναι ήδη τόσο υψηλή.

Γιατί ο ύπνος έγινε ξεχωριστό θέμα

Ζητήσαμε από την Άννα ύπνο ανάμεσα σε 7.5 και 9 ώρες. Σε μεγάλη μελέτη κοόρτης γυναικών, ύπνος πάνω από 9 ώρες συνδέθηκε με έως 200% υψηλότερο κίνδυνο έξαρσης στην ελκώδη κολίτιδα, με περίπου 8% υψηλότερη CRP και 7% υψηλότερη ιντερλευκίνη-6.[6] Η μελατονίνη αναστέλλει επιπλέον τη διαφοροποίηση Th17, το ίδιο μονοπάτι που εμπλέκεται στην ψωρίαση, οπότε η ρύθμιση του ύπνου συνδέεται και με το γενετικό ιστορικό της.

Γιατί προσθέσαμε καθημερινό διαλογισμό

Ζητήσαμε καθημερινή σύντομη πρακτική διαλογισμού. Ο διαλογισμός έχει συνδεθεί με μείωση αντικειμενικών δεικτών φλεγμονής σε ασθενείς με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, ανάμεσά τους η CRP και η καλπροτεκτίνη, που ήταν και το κεντρικό εύρημα στην περίπτωση της Άννας.

Αν και εσύ έχεις ιστορικό εκτεταμένης χρήσης αντιβιοτικών ή ψωρίασης και αντιμετωπίζεις προβλήματα στο έντερο, υπάρχουν μετρήσιμοι δείκτες μικροβιώματος που πιθανόν δεν έχουν ελεγχθεί ακόμα. Στην αξιολόγηση βλέπουμε μαζί τι λείπει από τη δική σου εικόνα. Κλείσε ραντεβού

Τι άλλαξε ανάμεσα στο πριν και στο μετά τον έλεγχο;

Στην περίπτωση της Άννας δεν υπάρχει επαναληπτικός έλεγχος, γιατί οι εξετάσεις που παρουσιάσαμε είναι ακριβώς αυτές πάνω στις οποίες στηρίχτηκε η θεραπεία. Η σύγκριση εδώ δείχνει τη διαφορά ανάμεσα σε αυτό που ξέραμε πριν από τον έλεγχο και σε αυτό που φάνηκε μετά.

🔴 Αιτία της φλεγμονής: άγνωστη

🔴 DHEA-S: δεν είχε μετρηθεί ποτέ

🔴 Σύσταση μικροβιώματος: άγνωστη

Γιατί δώσαμε αυτή την κατεύθυνση στην περίπτωση της Άννας;

Η περίπτωση της Άννας δείχνει καθαρά πώς ένα ιστορικό αντιβιοτικών από μικρή ηλικία, ψωρίασης και ισοτρετινοΐνης μπορεί να συσσωρεύσει επιβάρυνση στο έντερο πολύ πριν εμφανιστεί το πρώτο σύμπτωμα ελκώδους κολίτιδας. Η δυσβίωση και οι τοξίνες Clostridioides difficile που βρέθηκαν ήταν συνέπεια αυτού του συνδυασμού.[1]

Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα στην πράξη

Σε περιστατικά με ιστορικό εκτεταμένης χρήσης αντιβιοτικών από μικρή ηλικία που έχουμε παρακολουθήσει, η αναγνώριση συγκεκριμένων παθογόνων και η στοχευμένη αποκατάσταση του μικροβιώματος συνήθως προηγούνται οποιασδήποτε βελτίωσης στη συχνότητα των συμπτωμάτων. Το πλάνο της Άννας το σχεδιάσαμε εμείς, με βάση την πλήρη εικόνα του ιστορικού και των ευρημάτων της.[6]

ΕΠΟΜΕΝΟ ΒΗΜΑ

Το δικό σου ιστορικό αντιβιοτικών μπορεί να έχει μετρήσιμη σχέση με το έντερο

Στην αξιολόγηση εξετάζουμε τους δείκτες μικροβιώματος που λείπουν από τη δική σου εικόνα, όπως κάναμε στην περίπτωση της Άννας.

Κλείσε ραντεβού

Συχνές ερωτήσεις

Η ελκώδης κολίτιδα είναι χρόνια φλεγμονώδης νόσος του παχέος εντέρου, με περιόδους έξαρσης και ύφεσης. Η φλεγμονή περιορίζεται στον βλεννογόνο και συνήθως ξεκινά από το ορθό, επεκτεινόμενη σε μεγαλύτερο ή μικρότερο τμήμα του παχέος εντέρου ανάλογα με το άτομο.

Αντιβιοτικά και ελκώδης κολίτιδα εξετάζονται όλο και συχνότερα μαζί στη σύγχρονη βιβλιογραφία. Η επανειλημμένη έκθεση σε αντιβιοτικά, ειδικά σε μικρή ηλικία, έχει συνδεθεί σε μεγάλες μελέτες με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης φλεγμονώδους νόσου του εντέρου αργότερα στη ζωή. Ο μηχανισμός φαίνεται να περνάει μέσα από τη διαταραχή του μικροβιώματος και του βλεννογόνου.

Σε υγιείς ενήλικες, το μεγαλύτερο μέρος της διαφοροποίησης του μικροβιώματος επιστρέφει μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ένα μικρό, σταθερό ποσοστό βακτηριακών ειδών μπορεί να παραμείνει μη ανιχνεύσιμο ακόμα και έξι μήνες μετά, ειδικά όταν η έκθεση είναι συχνή ή ξεκινά από μικρή ηλικία.

Βιβλιογραφία

  1. Kronman MP, Zaoutis TE, Haynes K, Feng R, Coffin SE (2012). Antibiotic Exposure and IBD Development Among Children. Pediatrics, 130(4), e794-e803.
  2. Palleja A, Mikkelsen KH, Forslund SK, et al. (2018). Recovery of gut microbiota of healthy adults following antibiotic exposure. Nature Microbiology, 3, 1255-1265.
  3. Sun R, Li S, Zhang Y (2022). The causal relationship between psoriasis, psoriatic arthritis, and inflammatory bowel diseases. Scientific Reports, 12, 20526.
  4. Cargill M, Schrodi SJ, Chang M, et al. (2007). A large-scale genetic association study confirms IL12B and leads to the identification of IL23R as psoriasis-risk genes. American Journal of Human Genetics, 80(2), 273-290.
  5. Reniers DE, Howard JM (2001). Isotretinoin-Induced Inflammatory Bowel Disease in an Adolescent. Annals of Pharmacotherapy, 35(10), 1214-1216.
  6. Ananthakrishnan AN, Khalili H, Konijeti GG, et al. (2014). Sleep Duration Affects Risk for Ulcerative Colitis: A Prospective Cohort Study. Clinical Gastroenterology and Hepatology, 12(11), 1879-1886.
Θεόδωρος Πρεβεδώρος
MSC ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ

Θεόδωρος Πρεβεδώρος

Δουλεύω δίπλα σε γαστρεντερολόγους, παιδιάτρους και ενδοκρινολόγους. Από το 2007 εκπαιδεύω γιατρούς, διατροφολόγους και επαγγελματίες υγείας σε όλο το φάσμα των εξετάσεων λειτουργικής ιατρικής (Μεταβολομική, Μικροβίωμα κ.ά.).

Αξιολόγηση και ανάλυση πάνω από 2.500 περιστατικών από το 2007. Συγγραφέας του IBSyncrasy. Κλείσε ραντεβού ή στο Instagram.